SỬ DỤNG MẬT GẤU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH?
- Thứ năm - 17/07/2014 08:42
- In ra
- Đóng cửa sổ này
.
A. Lấy và chế biến mật gấu:
Tùy theo gấu to hay nhỏ, ta có mật gấu to hay nhỏ. Bất cứ mùa nào bắt được gấu đều có thể lấy mật được. Theo kinh nghiệm vào mùa đông mật gấu nhiều hơn, nhưng mật gấu bắt được vào mùa xuân tuy ít hơn nhưng phẩm chất lại tốt hơn.
Đầu năm 1983, Đỗ Khắc Hiếu ( Trung tâm Sinh lý – Hóa sinh, Viện khoa học Việt Nam) đã nghiên cứu quy trình khai thác mật gấu thường kỳ mà không phải giết gấu: Cấu tạo một túi mật phụ ( có màng bọc bằng chất liệu đặc biệt) rồi cấy vào dưới lớp da gấu. Túi mật phụ được nối thẳng với túi mật thật của gấu, chỉ việc dùng ống tiêm hút mật từ túi mật phụ, vẫn đảm bảo con vật vẫn sinh sống bình thường.
Mật gấu lấy được phải phơi khô trong mát, sau đó gói kín để vào hộp, hộp kín, đáy hộp có gói vôi chưa tôi để hút ẩm. Có thể dùng một chất hút ẩm khác. Để ở nơi mát. Bảo quản như vậy. Có thể để rất lâu.
Nếu để nơi ẩm, ở nhiệt độ cao, mật gấu sẽ chảy nước. Mật gấu còn nguyên thường là những túi được ép bẹp, có cuống dài. Khi ép bẹp chiều rộng có thể tới 5- 6cm, chiều dài 14-15cm, chiều dày 1-2cm, một mép phẳng, một mép cong trông giống như lưỡi dao. Khi cắt túi mật sẽ thấy ở trong một chất đen nhánh, giữa đám đen có những hạt lổn nhổn màu vàng óng ánh như hổ phách. Nếm sẽ thấy vị đắng, sau ngọt, dính lưỡi. Ngậm lâu sẽ tan hết trong miệng. Ngửi có khi có mùi khói do ở một số nơi đem phơi trên gác bếp. Đốt không cháy.
Mật gấu được dùng ở các nước Triều Tiên, Trung Quốc và nước ta. Tại Triều Tiên, người ta qui định tiêu chuẩn mật gấu như sau: Độ ẩm phải dưới 15%, độ tro dưới 7%, tro không tan trong axit clohydrit dưới 4%, cao rượu trên 60%.
B. Thành phần hóa học
Tromg mật gấu chủ yếu người ta đã phân tích được các chất sau đây:
- Muối kim loại của các axit cholic.
- Cholesterola.
- Sắc tố mật như bilirubin.
C. Thử mật gấu:
Theo kinh nghiệm nhân dân, cách thử mật gấu như sau:
1.Khi nếm, lúc đầu thấy có vị đắng, sau ngọt mát và dính lưỡi, ngậm lâu sẽ tan hết trong miệng. Mật những con vật khác đắng mà không mát, không dính lưỡi, không bóng, không giòn, mùi tanh, khó ngửi.
2. Lấy vài hạt mật gấu thả trên mặt nước, sẽ thấy có những sợi màu vàng thõng xuống đáy bát nước. Nếu hạt mật gấu lại quay tít lại càng tốt.
3. Mật gấu đốt không cháy.
Thử bằng phản ứng hóa học nếu có điều kiện.
D. Công dụng và cách dùng:
Theo tài liệu cổ mật gấu có vị đắng , tính hàn. Vào 3 kinh Tâm, Can, Vị. Có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng.
Dùng chữa đau mắt đỏ có màng, đau răng, đinh nhĩ, ác thương.
Dùng chữa thấp nhiệt, da vàng, lỵ lâu ngày, hồi hộp, sợ hãi, co quắp.
Hiện nay mật gấu là một vị thuốc rất quý trong nhân dân để chữa những bệnh đau dạ dày, đau nhức, giúp sự tiêu hóa, giải độc, hoàng đản.
Dùng ngoài mật gấu có tác dụng làm hết sung huyết, nhỏ mắt chữa đau mắt, xoa bóp những chỗ sưng đau do ngã hay bị thương.
Liều dùng; Ngày có thể uống từ 0,5 đến 1 hoặc 2g.
E. Đơn thuốc có mật gấu
- Thuốc nhỏ mắt chữa mắt sưng đỏ:
Mật gấu một lượng bằng hạt gạo mài với nước đun sôi để nguội. Nhỏ vào mắt chữa mắt sưng đỏ.
- Thuốc xoa bóp chỗ sưng đau:
Mật gấu 5 g hòa tan trong 100ml rượu 35 độ. Dùng xoa bóp chỗ sưng đau.
( theo Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam - GS TS Đỗ Tất Lợi)
" Sẽ chẳng có ai chết vì thiếu mật gấu. Ngược lại, dường như người ta còn trở nên bệnh tật hơn, thậm chí có thể chết vì sử dụng mật gấu".
Bà Jill Robinson MBE. Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á.
NHỮNG TAI BIẾN KHI DÙNG MẬT GẤU !
Từ một trường hợp dị ứng rượu mật gấu
Hiện nay, với nhiều người, mật gấu được cho là một thứ thuốc bổ có thể giúp nâng cao sức khỏe và chữa trị bách bệnh. Từ quan niệm sai lầm này cộng với việc mật gấu nuôi được bán tràn lan trên thị trường, không ít người đã có thói quen uống rượu pha với mật gấu hàng ngày để bồi bổ sức khỏe. Lợi ích chưa thấy đâu, nhưng nhiều trường hợp phải mang bệnh vào người. Trường hợp ông V.V. Kim, 72 tuổi (Hải Phòng) là một ví dụ.
Ngày 15/9/2013, ông Kim được gia đình đưa đến khám và điều trị tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) do bị nổi ban đỏ ngứa toàn thân, bong tróc da nhiều đợt từ 6 tháng nay, kèm theo biểu hiện chán ăn, mệt mỏi, trướng bụng. Ông cho biết, cách đây 8 tháng, theo lời mách bảo của người quen, ông bắt đầu uống rượu pha mật gấu hàng ngày vào trước 2 bữa ăn để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, sau hơn 1 tháng, ông bắt đầu thấy ngứa và nổi ban dát toàn thân. Mặc dù đã điều trị nhiều lần ở các bệnh viện tuyến dưới nhưng bệnh của ông thuyên giảm không đáng kể. Hai tháng gần đây, ông thấy người mệt mỏi, chán ăn, bụng trướng to. Tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch Lâm sàng, ông được các bác sĩ chẩn đoán bị bệnh đỏ da toàn thân có kèm theo xơ gan nghi do rượu pha mật gấu. Sau 3 tuần điều trị, bệnh tình của ông đã thuyên giảm đáng kể và được xuất viện, tuy nhiên, ông vẫn phải tiếp tục điều trị lâu dài tại nhà.
BS. Nguyễn Hữu Trường, Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch Lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, trường hợp của ông Kim chỉ là một trong số những trường hợp bị các tai biến dị ứng và nhiễm độc do uống rượu pha mật gấu được điều trị tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng trong thời gian gần đây.
Phải dùng đúng chỉ định
Theo ThS. Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm Khoa Y học cổ truyền (Bệnh viện 108), mật gấu là một trong những vị thuốc rất quý của y học cổ truyền, có tính lạnh, vị đắng, công dụng thanh nhiệt, giải độc, chỉ kích (chống co giật) và minh mục (làm sáng mắt). Nhưng mật gấu là thuốc "bệnh" chứ không phải là thuốc "bổ" theo quan niệm đông y. Mật gấu thường được dùng để chữa các chứng bệnh có liên quan đến chứng bệnh về gan, sốt cao, co giật, chấn thương, bầm giập, bong gân, gãy xương... Các nghiên cứu của dược lý học hiện đại, đặc biệt là các nghiên cứu của Trung Quốc đã chứng minh: mật gấu có tác dụng chống co giật, giải độc, bảo hộ tế bào gan, trấn tĩnh, giảm ho, tăng cường vận động của các cơ trơn đường tiêu hóa, giảm nhiệt, chống viêm, giảm đau, lợi mật, phòng chống sỏi mật, tăng cường chức năng tiêu hóa, hạ huyết áp, giảm đường huyết, chống ngưng tập tiểu cầu, kháng khuẩn và ức chế tế bào ung thư.
Rượu mật gấu bôi ngoài da có tác dụng giảm đau, tan vết bầm rất tốt. Tuy nhiên, khi sử dụng đường uống cần hết sức thận trọng vì có thể gây nhiều tai biến cho người sử dụng. Các chuyên gia nghiên cứu về mật gấu cho biết, mật gấu ngựa có chứa nhiều axit ursodeoxycholic là một chất có tác dụng điều trị xơ gan. Trong khi đó, mật gấu chó chứa chủ yếu là chất axit chenodeoxycholic. Chất này ngược lại với axit ursodeoxycholic, có thể gây ra viêm gan và xơ gan nếu uống kéo dài. Như vậy, việc uống mật gấu chó cho dù là loại đảm bảo chất lượng cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm gan và xơ gan, lợi bất cập hại. Ngoài ra, giống như các loại mật động vật khác, mật gấu cũng có chứa các loại độc tố và nhiều thành phần xa lạ với cơ thể con người, từ đó có thể gây các phản ứng dị ứng hoặc nhiễm độc cho người sử dụng. Không những thế, các loại mật gấu nuôi có bán trên thị trường hiện nay thường không đảm bảo chất lượng điều trị, không tinh khiết do bị nhiễm khuẩn và nhiễm bẩn.
Bên cạnh đó, gần đây vì lợi nhuận, nhiều gian thương đã sử dụng mật gấu không đảm bảo chất lượng do nuôi trong điều kiện nhân tạo hoặc sử dụng mật của các động vật khác để thay thế: mật lợn, mật bò, mật trâu... Theo ThS. Hoàng Khánh Toàn, hiện nay vị thuốc quý mật gấu này đã bị quảng cáo thái quá, sử dụng bừa bãi không đúng chỉ định sai lầm về liều lượng nên đã đưa lại hậu quả xấu cho sức khỏe người tiêu dùng. Không biết từ đâu mà "dân nhậu" rỉ tai nhau cách sử dụng mật gấu của các nhà hàng với mục đích phòng tránh say rượu. Việc sử dụng mật gấu kiểu này hoàn toàn sai và có thể dẫn đến những tai biến. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể bị các biến chứng mẩn ngứa, viêm gan, suy thận, thậm chí có thể tử vong do sử dụng mật gấu bừa bãi, không đúng chỉ định.
BS. Nguyễn Hữu Trường cho biết, thực tế điều trị trên lâm sàng còn cho thấy, các trường hợp dị ứng và nhiễm độc do uống mật gấu thường có diễn biến khá nặng và hay tái phát, chi phí điều trị tốn kém do thường có kèm theo tổn thương gan thận và phải điều trị kéo dài. Trước thực tế này, những người lớn tuổi và người có cơ địa dị ứng hoặc mắc bệnh gan thận cần hết sức thận trọng khi sử dụng mật gấu đường uống, tránh "tiền mất tật mang".
Uống rượu pha mật gấu - Coi chừng tai biến!
Lâu nay mật gấu được rao bán nhiều nơi, thậm chí cả trong các nhà hàng để thực khách pha uống với rượu. Mật gấu có tác dụng chữa một số bệnh, tuy nhiên nếu sử dụng không đúng cách, dùng phải mật gấu rởm và kém chất lượng có thể gây nên những hậu quả khôn lường, thậm chí tử vong.Từ một trường hợp dị ứng rượu mật gấu
Hiện nay, với nhiều người, mật gấu được cho là một thứ thuốc bổ có thể giúp nâng cao sức khỏe và chữa trị bách bệnh. Từ quan niệm sai lầm này cộng với việc mật gấu nuôi được bán tràn lan trên thị trường, không ít người đã có thói quen uống rượu pha với mật gấu hàng ngày để bồi bổ sức khỏe. Lợi ích chưa thấy đâu, nhưng nhiều trường hợp phải mang bệnh vào người. Trường hợp ông V.V. Kim, 72 tuổi (Hải Phòng) là một ví dụ.
Ngày 15/9/2013, ông Kim được gia đình đưa đến khám và điều trị tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) do bị nổi ban đỏ ngứa toàn thân, bong tróc da nhiều đợt từ 6 tháng nay, kèm theo biểu hiện chán ăn, mệt mỏi, trướng bụng. Ông cho biết, cách đây 8 tháng, theo lời mách bảo của người quen, ông bắt đầu uống rượu pha mật gấu hàng ngày vào trước 2 bữa ăn để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, sau hơn 1 tháng, ông bắt đầu thấy ngứa và nổi ban dát toàn thân. Mặc dù đã điều trị nhiều lần ở các bệnh viện tuyến dưới nhưng bệnh của ông thuyên giảm không đáng kể. Hai tháng gần đây, ông thấy người mệt mỏi, chán ăn, bụng trướng to. Tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch Lâm sàng, ông được các bác sĩ chẩn đoán bị bệnh đỏ da toàn thân có kèm theo xơ gan nghi do rượu pha mật gấu. Sau 3 tuần điều trị, bệnh tình của ông đã thuyên giảm đáng kể và được xuất viện, tuy nhiên, ông vẫn phải tiếp tục điều trị lâu dài tại nhà.
BS. Nguyễn Hữu Trường, Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch Lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, trường hợp của ông Kim chỉ là một trong số những trường hợp bị các tai biến dị ứng và nhiễm độc do uống rượu pha mật gấu được điều trị tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng trong thời gian gần đây.
| Hình ảnh của bệnh nhân L.V Kim. |
Phải dùng đúng chỉ định
Theo ThS. Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm Khoa Y học cổ truyền (Bệnh viện 108), mật gấu là một trong những vị thuốc rất quý của y học cổ truyền, có tính lạnh, vị đắng, công dụng thanh nhiệt, giải độc, chỉ kích (chống co giật) và minh mục (làm sáng mắt). Nhưng mật gấu là thuốc "bệnh" chứ không phải là thuốc "bổ" theo quan niệm đông y. Mật gấu thường được dùng để chữa các chứng bệnh có liên quan đến chứng bệnh về gan, sốt cao, co giật, chấn thương, bầm giập, bong gân, gãy xương... Các nghiên cứu của dược lý học hiện đại, đặc biệt là các nghiên cứu của Trung Quốc đã chứng minh: mật gấu có tác dụng chống co giật, giải độc, bảo hộ tế bào gan, trấn tĩnh, giảm ho, tăng cường vận động của các cơ trơn đường tiêu hóa, giảm nhiệt, chống viêm, giảm đau, lợi mật, phòng chống sỏi mật, tăng cường chức năng tiêu hóa, hạ huyết áp, giảm đường huyết, chống ngưng tập tiểu cầu, kháng khuẩn và ức chế tế bào ung thư.
Rượu mật gấu bôi ngoài da có tác dụng giảm đau, tan vết bầm rất tốt. Tuy nhiên, khi sử dụng đường uống cần hết sức thận trọng vì có thể gây nhiều tai biến cho người sử dụng. Các chuyên gia nghiên cứu về mật gấu cho biết, mật gấu ngựa có chứa nhiều axit ursodeoxycholic là một chất có tác dụng điều trị xơ gan. Trong khi đó, mật gấu chó chứa chủ yếu là chất axit chenodeoxycholic. Chất này ngược lại với axit ursodeoxycholic, có thể gây ra viêm gan và xơ gan nếu uống kéo dài. Như vậy, việc uống mật gấu chó cho dù là loại đảm bảo chất lượng cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm gan và xơ gan, lợi bất cập hại. Ngoài ra, giống như các loại mật động vật khác, mật gấu cũng có chứa các loại độc tố và nhiều thành phần xa lạ với cơ thể con người, từ đó có thể gây các phản ứng dị ứng hoặc nhiễm độc cho người sử dụng. Không những thế, các loại mật gấu nuôi có bán trên thị trường hiện nay thường không đảm bảo chất lượng điều trị, không tinh khiết do bị nhiễm khuẩn và nhiễm bẩn.
Bên cạnh đó, gần đây vì lợi nhuận, nhiều gian thương đã sử dụng mật gấu không đảm bảo chất lượng do nuôi trong điều kiện nhân tạo hoặc sử dụng mật của các động vật khác để thay thế: mật lợn, mật bò, mật trâu... Theo ThS. Hoàng Khánh Toàn, hiện nay vị thuốc quý mật gấu này đã bị quảng cáo thái quá, sử dụng bừa bãi không đúng chỉ định sai lầm về liều lượng nên đã đưa lại hậu quả xấu cho sức khỏe người tiêu dùng. Không biết từ đâu mà "dân nhậu" rỉ tai nhau cách sử dụng mật gấu của các nhà hàng với mục đích phòng tránh say rượu. Việc sử dụng mật gấu kiểu này hoàn toàn sai và có thể dẫn đến những tai biến. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể bị các biến chứng mẩn ngứa, viêm gan, suy thận, thậm chí có thể tử vong do sử dụng mật gấu bừa bãi, không đúng chỉ định.
BS. Nguyễn Hữu Trường cho biết, thực tế điều trị trên lâm sàng còn cho thấy, các trường hợp dị ứng và nhiễm độc do uống mật gấu thường có diễn biến khá nặng và hay tái phát, chi phí điều trị tốn kém do thường có kèm theo tổn thương gan thận và phải điều trị kéo dài. Trước thực tế này, những người lớn tuổi và người có cơ địa dị ứng hoặc mắc bệnh gan thận cần hết sức thận trọng khi sử dụng mật gấu đường uống, tránh "tiền mất tật mang".
Châu Khánh - Báo sức khỏe và đời sống